2026-01-04

Koreli Araştırmacılar, Kişiselleştirilmiş Kanser Aşısı İçin Yenilikçi AI Modeli Geliştirdi

Koreli Araştırmacılar, Kişiselleştirilmiş Kanser Aşısı İçin Yenilikçi AI Modeli Geliştirdi

Kanser tedavisi alanında devrim niteliğinde bir gelişme yaşanıyor. Güney Kore'den bir araştırma ekibi, hastaların bireysel kanser profillerine göre uyarlanmış aşılar üretmek için yapay zeka (AI) tabanlı bir model geliştirdi. Bu yenilik, kanserin tekrarlama riskini azaltmayı hedefleyen uzun vadeli bağışıklık tepkilerini güçlendirmeyi amaçlıyor. Korea Advanced Institute of Science and Technology (KAIST) ve Neogenlogic iş birliğiyle gerçekleştirilen bu çalışma, kanser aşılarının tasarımını kökten değiştirebilecek potansiyele sahip.

Araştırmanın Arka Planı ve Önemi

Kanser, dünya genelinde milyonlarca insanın hayatını etkileyen bir hastalık. Geleneksel tedaviler gibi kemoterapi ve radyoterapi, kanser hücrelerini hedef alırken, bağışıklık sistemini güçlendiren aşılar son yıllarda umut vaat ediyor. Ancak mevcut kanser aşıları genellikle sitotoksik T hücrelerini aktive ederek kısa vadeli saldırılar odaklanıyor. Yeni araştırmalar ise B hücrelerinin aracılık ettiği bağışıklık hafızasının, uzun vadeli antitümör yanıtlar ve tekrarlama önleme açısından kritik olduğunu gösteriyor.

KAIST'ten Profesör Choi Jung-kyoon liderliğindeki ekip, bu boşluğu doldurmak için AI teknolojisini kullandı. Araştırma, neoantijenler olarak bilinen, hastanın tümörüne özgü mutasyon kaynaklı protein parçalarını tanımlamaya odaklanıyor. Profesör Choi, neoantijenleri "aşının bağışıklık sistemini eğitmek için kullandığı 'parmak izleri'" olarak tanımlıyor. Bu neoantijenler, her hastada benzersiz olduğundan, aşıların kişiselleştirilmesi zorunlu hale geliyor.

Ekip, "Mevcut aşılar neredeyse tamamen sitotoksik T hücrelerini aktive etmeye odaklanırken, ortaya çıkan klinik kanıtlar B hücre aracılı bağışıklık hafızasının dayanıklı, uzun vadeli antitümör yanıtların ve tekrarlama önlemenin anahtarı olduğunu vurguluyor" diyor. Bu, akademik topluluğun B hücrelerinin kanser aşılarındaki önemini bildiği ancak bunu doğrulamak için araçların olmadığı bir alanı ele alıyor.

Yöntem ve Teknolojik Yenilikler

Araştırma, mutant peptitler ile B hücre reseptörleri (BCR'ler) arasındaki yapısal etkileşim kalıplarını öğrenen bir AI modeli üzerine kurulu. Bu model, neoantijenlerin güçlü bir B hücre tepkisi tetikleyip tetiklemeyeceğini öngörüyor. Dünyanın ilk B hücre immünojenitesini T hücre yanıtlarıyla birlikte öngören AI çerçevesi olarak tanımlanan bu sistem, büyük ölçekli genomik veri setleri ve küresel aşı liderlerinin klinik deneme verileriyle doğrulanmış.

AI çerçevesi, Neogenlogic'in tescilli keşif motoru DeepNeo'ya entegre edilmiş. Bu entegrasyon, teorik öngörülerden sistematik klinik uygulamalara geçişi sağlıyor. Araştırma bulguları, saygın bir bilim dergisi olan Science Advances'in 3 Aralık sayısında yayımlandı.

Profesör Choi, "Neogenlogic ile birlikte bu akademik atılımı klinik düzeyde bir platforma dönüştürüyoruz. Tescilli AI'miz, neoantijen seçiminin bilimsel titizliğini yükseltiyor ve bizi teorik öngörüden sistematik klinik uygulamaya taşıyor" şeklinde konuştu.

Kanser Tedavisine Etkileri

Bu AI modeli, kanser aşılarının tasarımını dönüştürebilir. B hücre aracılı bağışıklık hafızasını güçlendirerek, uzun vadeli antitümör yanıtlar sağlayabilir ve kanserin tekrarlama riskini önemli ölçüde azaltabilir. Geleneksel yaklaşımların T hücre odaklı sınırlılıklarını aşarak, daha kapsamlı bir bağışıklık stratejisi sunuyor.

Kişiselleştirilmiş tıp açısından, her hastanın genetik yapısına göre aşı üretimi, tedavi etkinliğini artırabilir. Bu, özellikle metastatik veya dirençli kanser türleri için umut verici. Araştırma, B hücrelerinin rolünü deneysel olarak kanıtlayarak, aşı geliştirme alanında yeni bir paradigma oluşturuyor.

İş Birlikleri ve Gelecek Planlar

KAIST ve Neogenlogic arasındaki iş birliği, akademi ile endüstri arasındaki köprüyü güçlendiriyor. Ekip, ABD Gıda ve İlaç Dairesi'ne (FDA) yeni araştırma ilacı (IND) başvurusu hazırlıyor. Klinik denemelerin 2027'de başlaması hedefleniyor.

Bu gelişme, Güney Kore'nin biyoteknoloji ve AI alanındaki liderliğini pekiştiriyor. Gelecekte, benzer teknolojiler diğer hastalıklara da uyarlanabilir, bağışıklık tabanlı tedavileri genişletebilir.

Sonuç olarak, bu AI modeli kanser savaşında yeni bir silah olabilir. Hastaların yaşam kalitesini artırırken, tıbbi inovasyonun sınırlarını zorluyor. Araştırmanın klinik başarıları, önümüzdeki yıllarda takip edilmeye değer.

https://www.koreatimes.co.kr/business/tech-science/20260102/korean-team-develops-ai-model-for-customized-cancer-vaccine

Hiç yorum yok: