26 Ağustos 2026’da Nepal-Tibet sel felaketi

26 Ağustos 2026’da Nepal-Tibet sınırında meydana gelen ani sel felaketi, Himalayalar’da bir buzul çökmesi sonucu oluşmuş; onlarca yerleşim yerini yok etmiş, en az 165 kişinin ölümüne ve yaklaşık 1.500 kişinin kaybolmasına yol açmıştır. Olay, özellikle Rasuwa, Nuwakot ve akış yönündeki bölgelerde büyük yıkıma neden olmuş, aralarında yüzlerce yabancı turistin bulunduğu kayıplar nedeniyle uluslararası boyut kazanmıştır.

Olayın Gelişimi ve Nedeni

Felaket, 26 Ağustos 2026 Çarşamba sabahı yerel saatle yaklaşık 08:40’ta (GMT 02:55) başladı. Yüksek Himalayalar’da (yaklaşık 5.200 metre rakımda) bir buzulun alt kısmından büyük bir buz ve kaya kütlesi koptu. Bu kütle vadinin tabanına yaklaşık 1.200 metre düşerek kaya, tortu ve buzla karışık bir çığ oluşturdu. Çığ, Lhende Khola (Bhote Koshi’nin kolu) nehrine çarptı, geçici bir doğal set oluşturdu ve ardından bu setin yıkılmasıyla aşağıya doğru yıkıcı bir su, çamur ve moloz dalgası salındı.

Başlangıçta ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumu (USGS) olayı 4,4 büyüklüğünde bir deprem olarak kaydetti. Ancak yakın sismik istasyonlar, uzun periyotlu dalgalar ve uydu görüntülerinin analizi sonucu bunun deprem olmadığı, buzul çökmesi ve enkaz akışının yarattığı sarsıntı olduğu kesinleşti. “Deprem meydana gelmemiştir” şeklinde güncelleme yapıldı. Dalga, Nepal-Çin Rasuwagadhi sınır kapısına yaklaşık 20 km kuzeydoğudan ulaştı, Gyirong (Tibet) sınır geçidini vurdu ve Nepal tarafında Bhote Koshi ile Trishuli nehirleri boyunca güneye doğru ilerleyerek yerleşim yerlerini sular altında bıraktı.

Su seviyesi bazı noktalarda yarım saat içinde 9 metreye kadar yükseldi; sel suları bazı yerlerde nehir yatağının 80 metre yukarısına kadar çıktı. “İç tsunami” olarak tarif edilen bu dalga, köprüleri, yolları, evleri ve hidroelektrik tesislerini sürükledi.

Etkilenen Bölgeler

En ağır hasar Nepal’in Rasuwa ilçesinde (sınıra yakın Timure, Syabrubesi vb.) ve Nuwakot’ta (Trishuli, Devighat, Bidur vb.) görüldü. Dalga daha sonra Dhading, Chitwan, Nawalparasi East, Gorkha gibi ilçelere ulaştı. Tibet tarafında Gyirong ilçesi (özellikle sınır kapısı) büyük zarar gördü. Uydu ve drone görüntüleri, köylerin ve pazar yerlerinin tamamen silindiğini, evlerin çamur altında kaldığını gösterdi.

Can Kaybı ve Kayıplar

27 Ağustos itibarıyla doğrulanan ölüm sayısı en az 165 civarındaydı (Nepal’de yaklaşık 157-177, Tibet’te 3). Yetkililer, arama çalışmaları sürdükçe bu sayının artacağını belirtti. Bazı yerel raporlarda daha yüksek rakamlar (270-289 civarı) da yer aldı, ancak uluslararası kaynaklarda çoğunlukla 165+ ölü olarak geçiyordu.

Kayıp sayısı Nepal’de 826 (yaklaşık 500-600’ü yabancı), Tibet’te 558 (260’ı yabancı) olmak üzere toplam yaklaşık 1.400-1.500 kişiydi. Yabancı kayıplar arasında en büyük gruplar:

• Hindistan: 133-177 kişi (çoğu Kailash Dağı hacısı),
• ABD: 47-63,
• Avustralya: 34,
• Birleşik Krallık: 33,
• Kanada: 24-25,
• Ayrıca Malezya, Güney Kore, Hollanda ve diğer ülkelerden vatandaşlar.

Nepal polisinin 28 mensubu da kayıplar arasındaydı. Bölge, trekkerlar ve Tibet’teki kutsal Kailash Dağı’na giden hacılar için popüler bir güzergâh olduğundan turist sayısı yüksekti.

Hasar ve Altyapı

• En az 19 köprü ve yaklaşık 40 km yol yıkıldı veya hasar gördü; Kathmandu’ya giden ana yollar kesildi.
• Hidroelektrik tesislerinde 430 MW civarı kapasite etkilendi (Nepal’in toplam hidroelektrik kapasitesinin %12’sinden fazlası).
• Evler, işyerleri, kamu binaları, sınır kapısı ve elektrik altyapısı ağır hasar gördü.
• Otomatik sel izleme istasyonları da sulara kapıldı.

Arama-Kurtarma ve Yardım Çalışmaları

Nepal ordusu, polisi ve acil durum ekipleri helikopter, drone ve arama köpekleriyle çalışmalara başladı. 100’den fazla kişi helikopterle kurtarıldı; Tibet tarafında yaklaşık 800 acil müdahale personeli, araçlar ve botlar seferber edildi. Ancak bozulan yollar, yüksek su seviyesi, çamur ve engebeli arazi çalışmaları büyük ölçüde zorlaştırdı. Başbakan Balendra Shah bölgeyi ziyaret etti; hükümet tüm parti toplantılarıyla koordinasyonu güçlendirdi. ABD gibi ülkeler acil yardım açıkladı.

İklim Bağlamı ve Riskler

Uzmanlar, olayın Himalayalar’da hızlanan buzul erimesiyle bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor. Hindu Kush-Himalaya bölgesinde buz kaybı oranı 2000’den bu yana iki katına çıkmış durumda. Bu tür buzul gölleri taşkınları (GLOF) ve buzul çökmeleri, ısınan iklimde daha sık ve şiddetli hale geliyor. Bölgede daha önce de benzer olaylar yaşanmıştı; Lhende Khola’nın son 14 ayda iki kez taştığı belirtiliyor.

Sonuç

26 Ağustos 2026 Nepal-Tibet sel felaketi, hem can kaybı hem de altyapı hasarı açısından Nepal’in son yıllardaki en ağır doğal afetlerinden biri olarak kayda geçti. Arama-kurtarma çalışmaları 27 Ağustos itibarıyla devam ederken, kayıp yakınları umutla haber bekliyordu. Olay, Himalaya bölgesindeki iklim risklerinin aciliyetini bir kez daha gözler önüne serdi. Rakamlar arama çalışmaları ilerledikçe güncellenebilir; en güncel bilgiler için resmi Nepal ve Çin kaynaklarını takip etmek önemlidir.