2026-02-26

Gözlüklü Baykuş ve Kitaplar

Bu görüntü, 1625 yılında Hollandalı sanatçı Cornelis Bloemaert II tarafından yapılmış eski bir gravürdür ve “Gözlüklü Baykuş ve Kitaplar” olarak bilinir.


Gravürde gözlük takmış bir baykuş görülüyor; kapalı bir kitabın üstüne oturmuş, yanında açık bir kitap ve yanan bir mum bulunuyor.

Resmin altında Hollandaca bir atasözü yazıyor:
“Wat baeckt keers oft bril, als den WIL niet sien en wil.”
(Yaklaşık çevirisi: “Baykuş görmek istemezse mum ve gözlük ne işe yarar?”)

Modern Hollandaca'da daha yaygın hali:
“Wat baten kaars en bril als de uil niet zien en wil?”

Anlamı şu:
Baykuş, geleneksel olarak bilgelik ve akıl sembolüdür. Elinde her şeyi var: kitaplar (bilgi), mumun ışığı (aydınlanma), hatta gözlük (daha iyi görme aracı)! Ama yine de görmemeye, anlamamaya karar vermiş.

Resmin genel mesajı çok net ve iğneleyici:
Bazı insanlar tüm öğrenme ve anlama araçlarına sahip olabilir; kitaplar, ışık, rehberlik, her şey ellerinin altında... Ama kendi istekleriyle görmeyi ve anlamayı reddederlerse, hiçbir mum, hiçbir gözlük, hiçbir kitap işe yaramaz.

Bu eser, bilerek bilgisizliği seçenlere, gerçeği görmek işlerine gelmediği için gözlerini kapatanlara, bazen inat/önyargı, bazen çıkar, bazen de gerçeğin bedeli ağır geldiği için duymak ve görmek istemeyenlere güzel bir taşlama/atıf yapıyor.

Kısaca: “İnsan istemedikçe ne ışık, ne bilgi, ne de araç fayda etmez.”

Hiç yorum yok: