Sanatın Ekonomi Politiği
"Resim 5 dolar da olabilir, 50 milyon dolar da — Fiyat yapıt dışı ilişkilerden gelir."
Fiktif Değer Bileşenleri ($f(x)$ Fonksiyonu)
Transkripte göre resmin fiziksel maddesi (boya ve ucuz kumaş) sabittir. Fiyatı belirleyen dışsal göstergeleri ve katsayıları aşağıdan ayarlayın:
Ana kentteki elit galeriden mi yoksa kıstırılmış taşra galerisinden mi alındığı.
Hangi müzelerde sergilendiği, kaç sergiden geçtiği ve prestiji.
Walter Benjamin göndermesi: Resmin çalınması, afişlenmesi, televizyonda ve kitaplarda çoğaltılması.
Döneminde çığır açıp açmadığı (Örn: Empresyonizmdeki ilk kırılma vs. güncel kopyası).
Günlük kamuoyu yoklaması, ruh halleri, makroekonomi ve Sotheby's/Christie's şüphe örtüleri.
Hesaplanan Yapıt Fiyatı
Sanat Ekonomisinin Tarihsel Evrimi
Transkripte dayalı olarak feodal hamilerden modern neoliberal pazara, oda tiyatrolarından kitle kültürüne sanat ekonomisinin dönüşüm haritası.
1. Feodalizm ve Hami Süreci
Avrupa'daki binlerce şato ve oda tiyatrosu; soyluların can sıkıntısını gidermek için sanatçı istihdam ettiği kapalı ekonomi. Rekabet şatolar arası transfer pazarında yaşanır, halk yoktur. Osmanlı'da ise tek merkezli merkeziyetçi yapı nedeniyle bu transfer piyasası oluşmamıştır.
2. Romantizm ve Deha'nın Doğuşu
Fransız İhtilali ile burjuvazi iktidarı ele geçirir. Beethoven gibi sanatçılar soylularla aynı masada oturmayı reddederek "tanrısal deha" kavramını üretir. Sanatçı hizmetçi konumundan ayrılarak yüceleştirilir, ancak aynı anda kitleler için popülerleşme baskısı başlar.
3. Neoliberal Piyasa & Spekülasyon
Günümüz sanat piyasası; müzayedeler (Sotheby's, Christie's), küratörler, galeriler ve günlük kamuoyu yoklamalarıyla (plebisit) işler. Resimlerin fiyatı tamamen dışsal ilişkiler ağına bağlıdır. Hatta aynı resim aynı anda iki farklı müzayedede şüpheli hale gelebilir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder