Paget-Schroetter Sendromu (PSS)

Paget-Schroetter Sendromu (PSS), aynı zamanda efor trombozu veya venöz torasik outlet sendromu olarak da bilinen nadir bir durumdur. Kolun derin venlerinde (özellikle aksiller ve subklavyen venlerde) kan pıhtısı oluşmasıyla karakterizedir.

Kimlerde Görülür?

• Genellikle genç, sağlıklı ve aktif bireylerde (20-30’lu yaşlar) ortaya çıkar.
• Erkeklerde kadınlara göre daha sıktır (yaklaşık 2:1 oran).
• Yıllık görülme sıklığı 100.000’de 1-2 kişidir.
• Özellikle tekrarlayan üst ekstremite hareketleri yapanlarda (ağırlık kaldırma, beyzbol, yüzme, güreş, voleybol gibi sporlar) veya omuz üstü iş yapanlarda (marangoz, boyacı vb.) risk yüksektir.

Nedenleri

Temel mekanizma torasik outlet (göğüs çıkışı) bölgesinde subklavyen venin mekanik sıkışmasıdır. Bu bölgede:

• Birinci kaburga, klavikula (köprücük kemiği) ve kaslar arasında daralma olur.
• Tekrarlayan hareketler damar duvarına hasar verir, kan akışını yavaşlatır ve pıhtı oluşumuna yol açar (Virchow üçlüsü).
• Anatomik yatkınlıklar (servikal kaburga, hipertrofik kaslar, fibröz bantlar) rol oynar.

Belirtiler

• Ani başlayan kol şişliği (en yaygın).
• Kol, omuz veya boyunda ağrı ve ağırlık hissi.
• Cilt renginde değişiklik (mavi-mor siyanoz).
• Belirginleşen yüzeyel venler (Urschel belirtisi).
• Hassasiyet ve bazen el şişliği.

Bazı vakalarda belirti olmayabilir, ancak genellikle yoğun aktivite sonrası hızla gelişir.

Tanı

• Klinik şüphe + Doppler ultrasonografi (ilk tercih).
• Gerekirse venografi, BT veya MR gibi görüntülemeler yapılır.

Tedavi

Tedavi agresif ve multidisipliner olmalıdır:

1. Antikoagülasyon (kan sulandırıcılar — heparin vb.) hemen başlanır.
2. Tromboliz (pıhtı eritici tedavi, özellikle erken dönemde kateter yoluyla).
3. Cerrahi dekompresyon — İlk kaburga rezeksiyonu, kas çıkarma vb. ile venin baskısını kaldırmak (nüksü önler).

Sadece antikoagülasyon yeterli değildir; cerrahi müdahale ile uzun vadeli sonuçlar çok daha iyidir. Erken tedaviyle prognoz genellikle iyidir, ancak gecikirse post-trombotik sendrom (kalıcı şişlik, ağrı) veya pulmoner emboli riski artar.

Not: Bu genel bilgilendirmedir. Şüphe durumunda mutlaka bir damar cerrahisi veya hematoloji uzmanına başvurun. Tanı ve tedavi kişiye özel planlanmalıdır.