Hanke’nin Yıllık Sefalet Endeksi (HAMI) 2025

Hanke’nin Yıllık Sefalet Endeksi (HAMI) 2025, 178 ekonomiyi makroekonomik “sefalet” düzeyine göre sıralıyor. Yüksek skor, daha fazla ekonomik baskı anlamına geliyor.

Nasıl hesaplanıyor?

Endeks (Johns Hopkins Üniversitesi ekonomisti Steve Hanke tarafından, Arthur Okun’un orijinal endeksinden geliştirilerek oluşturulmuştur) şu formülle hesaplanır:

İşsizlik oranı × 2 + yıl sonu enflasyon oranı + banka kredi faiz oranı − kişi başına reel GSYİH büyümesi

İşsizlik iki kat ağırlıklandırılır çünkü işsizliğin, aynı orandaki enflasyondan daha acı verici olduğu kabul edilir. Bu endeks, genel mutluluk veya yaşam kalitesi ölçüsü değil, seçilmiş makroekonomik baskıların göstergesidir. Veriler Economist Intelligence Unit, IMF, Dünya Bankası ve ulusal istatistiklerden alınır. Medyan skor: yaklaşık 21,85; ortalama: 31,64.

En sefil ekonomiler (en yüksek skorlar, 2025)

Sıra	Ülke	Skor
1	Venezuela	556,5
2	Sudan	225,4
3	Türkiye	101,0
4	İran	95,9
5	Arjantin	88,4
6	Eswatini	80,0
7	Güney Afrika	79,0
8	Malavi	75,2
9	Madagaskar	74,0
10	Lübnan	72,4
11	Haiti	72,4
12	Angola	72,3
13	Yemen	71,0
14	Myanmar	65,9
15	Zimbabve	64,7
16	Cibuti	60,6
17	Botsvana	60,1
18	Bosna-Hersek	59,7
19	Brezilya	59,6
20	Gabon	58,6

Üst sıralardaki başlıca etkenler:

• Venezuela: Aşırı enflasyon (~%475) ve yüksek işsizlik (~%35).
• Sudan: İç savaşın yol açtığı kesintiler, yüksek enflasyon ve işsizlik.
• Türkiye: Özellikle yüksek banka kredi faiz oranları.
• Enflasyon bazı ülkelerde (Venezuela, Sudan, İran, Arjantin) baskın etken; işsizlik bazılarında (Güney Afrika, Eswatini); kredi faizleri ise genel olarak 178 ekonominin 105’inde en büyük katkı sağlayan unsur.

En az sefil (en düşük skorlar / “en mutlu” ekonomiler)

Tayvan, yaklaşık 2,1 skorla ikinci yıl üst üste en düşük (en iyi) sırada yer alıyor. Bunu sağlayan başlıca faktörler: güçlü kişi başına reel GSYİH büyümesi (~%9,2 – yarı iletkenler ve yapay zekâ donanımına olan talepten kaynaklanıyor), düşük işsizlik (~%3,3), düşük enflasyon (~%1,3) ve makul kredi faizleri.

Sıradaki ülkeler: Singapur (~2,6), Tayland (~3,1), İrlanda (~5,3), Fildişi Sahili (~6,3); ardından Makao ve Japonya gibi ekonomiler geliyor.

Aynı ülkelerin çoğu, yapısal sorunlar (çatışma, kronik yüksek enflasyon/işsizlik veya yüksek borçlanma maliyetleri) nedeniyle sefalet sıralamasının üstlerinde yıllardır yer alıyor. Endeks her yıl güncelleniyor; bu veriler 2025 baskısına aittir (2026’da yaygın olarak raporlanmıştır).