Türkiye’de kadınlarda en sık görülen 10 kanser için en güncel kapsamlı ülke tahmini olarak GLOBOCAN 2022 verisini kullanabiliriz. Türkiye’de 2022 yılında kadınlarda toplam 107.537 yeni kanser olgusu tahmin edilmiştir.
Türkiye – kadınlarda en sık 10 kanser
| Sıra | Kanser | Yeni olgu, 2022 | Kadın kanserlerinin yaklaşık %'si |
|---|---|---|---|
| 1 | 🩷 Meme | 25.249 | 23,5% |
| 2 | Tiroid | 12.425 | 11,6% |
| 3 | Kolorektal | 10.054 | 9,3% |
| 4 | Akciğer | 7.993 | 7,4% |
| 5 | Korpus uteri (endometrium) | 7.847 | 7,3% |
| 6 | Non-Hodgkin lenfoma | ≈5.000–6.000 | ≈5% |
| 7 | Beyin ve MSS | ≈5.000–6.000 | ≈5% |
| 8 | Lösemi | ≈5.000–6.000 | ≈5% |
| 9 | Böbrek | ≈4.000–5.000 | ≈4% |
| 10 | Karaciğer | ≈3.000–4.000 | ≈3% |
İlk beş kesin olarak
Meme → Tiroid → Kolorektal → Akciğer → Korpus uteri
Bu sıralama özellikle dikkat çekici: Türkiye'de kadınlarda tiroid kanseri dünya ortalamasına göre belirgin şekilde üst sıralarda ve ikinci sırada.
Sağlık Bakanlığı'nın Türkiye kanser istatistiklerinde de Türkiye için kadınlarda meme ve tiroidin yüksek insidansı görülüyor.
Burada “kadınlarda kansere bağlı ölüm” ile “kadınlarda en sık görülen kanser”i ayırmak önemli. En güncel kapsamlı küresel veri seti olan GLOBOCAN 2022'ye göre dünyada kadınlarda yaklaşık 4,28 milyon kanser ölümü gerçekleşmiştir (non-melanom deri kanserleri hariç).
Dünya genelinde kadınlarda kansere bağlı ölümlerde ilk 10
| Sıra | Kanser | 2022 tahmini ölüm | Kadın kanser ölümlerindeki yaklaşık pay |
|---|---|---|---|
| 1 | 🩷 Meme | ≈666.000 | %15,5 |
| 2 | 🫁 Akciğer | ≈584.000 | %13,6 |
| 3 | Kolorektal | ≈404.000 | %9,4 |
| 4 | Rahim ağzı (serviks) | 348.189 | %8,1 |
| 5 | Karaciğer | ≈265.000 | %6,2 |
| 6 | Mide | ≈260.000–270.000 | ≈%6 |
| 7 | Pankreas | 219.539 | %5,1 |
| 8 | Over (yumurtalık) | ≈207.000 | ≈%4,8 |
| 9 | Lösemi | ≈140.000 | ≈%3–4 |
| 10 | Non-Hodgkin lenfoma | ≈120.000 | ≈%3 |
GLOBOCAN'ın kadınlara özgü verilerinde meme kanseri açık biçimde birinci sıradadır; 2022'de yaklaşık 666 bin kadın meme kanserinden ölmüştür ve bu, kadınlardaki tüm kanser ölümlerinin yaklaşık %15,4'üne karşılık gelir.
Akciğer kanserinde kadınlarda 2022 ölüm sayısı 584.228 olarak tahmin edilmiştir. Kolorektal kanserde kadın ölüm sayısı yaklaşık 404.244'tür.
Çok önemli bir nokta
Kadınlarda kanser insidans sıralaması ile ölüm sıralaması oldukça farklıdır:
Görülme sıklığı:
Meme → Akciğer → Kolorektal → Serviks → Tiroid → Endometrium...
Ölüme neden olma:
Meme → Akciğer → Kolorektal → Serviks → Karaciğer → Mide → Pankreas → Over...
Özellikle tiroid kanseri bunun çok çarpıcı örneğidir: kadınlarda oldukça sık görülmesine rağmen kansere bağlı ölümlerde ilk 10'a girmez.
GLOBOCAN 2022'de tiroid kanseri tüm cinsiyetlerde ölüm sıralamasında 24. sıradadır.
Ayrıca kadınlarda meme kanseri, dünyadaki ülkelerin 112'sinde kansere bağlı ölümün birinci nedenidir.
Türkiye’de kadınlarda kansere bağlı ölümlerin en güncel ayrıntılı ülke verilerinden biri GLOBOCAN’dır. GLOBOCAN 2022 verisinde Türkiye’de kadınlarda toplam 47.226 kanser ölümü tahmin edilmiştir; kadınlarda kansere bağlı ölüm için ilk üç sırada meme, akciğer ve kolorektal kanserler yer alır.
Türkiye'de kadınlarda kansere bağlı ölümlerde ilk 10
1 🩷 Meme kanseri En önemli kanser ölüm nedeni
2 🫁 Akciğer kanseri Çok yüksek mortalite
3 Kolorektal kanser Kolon + rektum
4 Mide kanseri
5 Pankreas kanseri
6 Beyin ve merkezi sinir sistemi tümörleri
7 Over (yumurtalık) kanseri
8 Lösemi
9 Karaciğer kanseri
10 Non-Hodgkin lenfoma
Bu sıralamada tiroid kanseri özellikle dikkat çekici bir karşı örnektir: Türkiye'de kadınlarda yeni tanı açısından 2. sırada olmasına rağmen kansere bağlı ölümlerde ilk 10 sırada değildir. GLOBOCAN 2022'de kadınlarda tiroid kanserinin mortalite ASR'si yalnızca yaklaşık 0,8/100.000 iken meme için 12,5, akciğer için 13,5/100.000 düzeyindedir.
Dünya ile karşılaştırınca
Türkiye – kadınlarda ölüm: Meme → Akciğer → Kolorektal → Mide → Pankreas → ...
Dünya – kadınlarda ölüm: Meme → Akciğer → Kolorektal → Serviks → Karaciğer → Mide → Pankreas → Over → ...
Dolayısıyla Türkiye'de mide ve pankreas kanserlerinin yükü, kadınlarda dünya ortalamasına göre özellikle dikkat çekmektedir.
Ayrıca daha yeni GLOBOCAN 2024 tahminlerinde Türkiye'de kadınlarda toplam kanser ölümü 40.271 olarak tahmin edilmiştir ve ilk üç yine meme → akciğer → kolorektal şeklindedir.
Not: GLOBOCAN 2024 Türkiye sayfası kadınlar için ilk üç ölüm nedenini doğrudan yayımlıyor; ayrıntılı kanser bazlı ölüm tablosunu ise cinsiyet kırılımıyla aynı tabloda göstermiyor. Bu nedenle 4–10 sıralamasında 2022'nin cinsiyete özgü ayrıntılı verisini kullanmak, 2024 için rakam uydurmaktan daha güvenilir.
İstersen bunu “Türkiye vs Dünya – kadınlarda en sık görülen 10 kanser / kansere bağlı ölümde ilk 10” şeklinde, tek tabloda ve yüzde oranlarıyla düzenleyebilirim.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder