Amerikan Diyabet Derneği Konferansında Bilim İnsanlarına Polis Müdahalesi: Trump Yönetimine Eleştiri Dağıtan Diyabet Uzmanları Konferanstan Çıkarıldı
Amerika Birleşik Devletleri'nde bilim, araştırma ve sağlık politikaları arasındaki gerilim, 2026 Haziran ayında New Orleans'ta düzenlenen Amerikan Diyabet Derneği (ADA) yıllık bilimsel toplantısında dramatik bir olaya dönüştü. Diyabet alanında önde gelen uzmanlar, Trump yönetiminin Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) ve biyomedikal araştırmalara yönelik kesintilerini eleştiren bir editoryal makalenin kopyalarını dağıtırken güvenlik görevlileri ve polis tarafından konferanstan çıkarıldı. Olay, bilim özgürlüğü, akademik ifade hakkı ve hükümet politikalarının bilim camiası üzerindeki baskısı tartışmalarını alevlendirdi.
Olayın Seyri
Olay, 5 Haziran 2026 Cuma sabahı, ADA'nın New Orleans'taki kongre merkezinde gerçekleşti. Uzmanlar, derneğin kendi prestijli dergisi Diabetes Care'de Nisan 2026'da yayımlanan "Misguided Brushes of a Pen Continue to Dismantle and Destroy Biomedical Research in the United States: We Can No Longer Afford Complacency and Fear. We Must All Act Now!" başlıklı editoryali dağıtmaya başlamıştı. Bu makale, Trump yönetiminin NIH bütçesine yönelik kesinti taleplerini, idari değişiklikleri ve biyomedikal araştırmalar üzerindeki etkilerini sert bir dille eleştiriyordu.
Dağıtım, NIH Direktörü Dr. Jay Bhattacharya'nın konuşması öncesi planlanmıştı. Ancak organizasyon, Bhattacharya'nın konuşmayacağını duyurdu ve yerine bir üst düzey danışman çıktı. Tam bu sırada, aralarında Diabetes Care editörü Dr. Steven E. Kahn (Washington Üniversitesi), Dr. Aaron Kelly (Minnesota Üniversitesi), eski ADA Başkanı Dr. Desmond Schatz, Dr. Justin Ryder (Northwestern Üniversitesi), Dr. Irl Hirsch ve diğerlerinin bulunduğu grup, makaleleri dağıtmaya başladı.
Güvenlik görevlileri hemen müdahale etti. Makaleleri toplamaya çalıştılar, araştırmacıları dışarı çıkarmak için zor kullandılar. MedPage Today tarafından çekilen videoda, bir güvenlik görevlisinin Dr. Kahn'ın elindeki kâğıtları yırttığı, bir memurun Dr. Kelly'yi ittiği ve gergin bir konfrontasyon yaşandığı görülüyor. Araştırmacılar başka bir girişten tekrar içeri girmeye çalışınca polis ve güvenlik yeniden müdahale etti. Louisiana Eyalet Polisi, organizasyonun talebi üzerine harekete geçtiklerini açıkladı. Uzmanların rozetleri (badge'leri) alındı ve konferansa dönmeleri halinde tutuklanacakları söylendi.
Dr. Aaron Kelly olayı şöyle yorumladı: “Bizi açıkça sindirmeye çalışıyorlardı.” Dr. Justin Ryder de polisin tekrar gelmeleri halinde tutuklama tehdidinde bulunduğunu belirtti. Bazı uzmanlar, konferansta sunum yapacakları için ADA'ya yeniden giriş izni talep etti.
Eleştirilen Editoryal Makale Ne Diyor?
Editoryal, Trump yönetiminin biyomedikal araştırmalara yönelik politikalarını “yanlış kalem darbeleri” olarak nitelendiriyor ve acil eylem çağrısı yapıyor. Ana noktalar şunlar:
- Bütçe Kesintileri: 2027 mali yılı için NIH'ye 5 milyar dolarlık kesinti talebi. Daha önce Kongre, büyük kesintileri engellemişti ancak yönetim ısrar ediyor. Bu, azınlık sağlığı, uluslararası araştırma ve tamamlayıcı tıp gibi alanları etkileyecek.
- İdari Değişiklikler: NIH personelinde “zorunlu azaltımlar”, danışma kurullarının siyasi etkilere açılması, fon fırsatlarının (NOFO) dramatik azalması (önceki yıla göre %89 düşüş).
- Diyabet Araştırmalarına Etkisi: Fonların azalması, yenilikçi projelerin desteklenmemesi, diyabet gibi kronik hastalıklarla mücadelede ilerlemenin yavaşlaması.
- Genel Çağrı: Bilim insanlarının korku ve pasiflikten vazgeçip açıkça mücadele etmesi gerektiği vurgusu. Makale, ADA yönetiminin onayı olmadan yayımlandığını belirtiyor ancak derneğin kendi dergisinde çıkmıştı.
Makale, yalnızca eleştiri değil; Kongre'nin önceki bütçe direnişini takdir ediyor ve partilerüstü bir bilim desteği çağrısı yapıyor.
Tepkiler ve Geniş Bağlam
Olay, geniş yankı uyandırdı. MedPage Today, BMJ, Washington Post, Seattle Times gibi yayınlar haberi ön plana çıkardı. Bazı ADA üyeleri (örneğin Dr. Lee C. Rogers) dernekten özür talep etti ve bilimsel özgürlüğün korunmasını istedi. ADA ise açıklamasında, beş katılımcının kod kurallarını ihlal ettiğini, toplantıyı “güvenli ve üretken” tutmak için harekete geçtiklerini belirtti.
Bu olay, Trump yönetiminin ikinci döneminde bilim-politika ilişkilerindeki gerilimin bir simgesi haline geldi. Önceki dönemde de aşı karşıtlığı tartışmaları, halk sağlığı politikaları ve araştırma fonları eleştirilmişti. Eleştirmenler, bu tür müdahalelerin bilimsel ilerlemeyi yavaşlattığını, özellikle diyabet gibi yaygın hastalıkların yönetimini zorlaştırdığını savunuyor. Destekçiler ise kaynakların verimli kullanılması ve politik önceliklere odaklanmayı savunabilir.
Sonuç: Bilim Özgürlüğü ve Demokrasi
New Orleans'taki bu olay, basit bir güvenlik önlemi olmanın ötesinde, akademik ifade özgürlüğünün sınırlarını test ediyor. Konferanstan atılan uzmanlar, diyabet hastalarının geleceğini şekillendiren araştırmacılar. Onların susturulma girişimi, yalnızca bir konferans kuralı ihlali değil; daha geniş bir tartışmanın parçası: Hükümet, eleştirel sesleri nasıl yönetmeli? Bilim insanları, fon sağlanan kurumlara karşı ne kadar özgürce konuşabilmeli?
Bu tür olaylar, Amerikan bilim ekosisteminin dayanıklılığını sorgulatıyor. Uzun vadede, diyabet gibi hastalıklarla mücadele eden milyonlarca hasta için araştırmaların kesintiye uğraması, gerçek bir halk sağlığı riski yaratabilir. Olayın ADA içindeki yankıları, istifalar ve iç tartışmalarla devam edebilir.
Bilim, eleştiri ve diyalog üzerine kuruludur. Bu olayın, diyabet araştırmalarını ve genel olarak Amerikan bilim politikasını nasıl etkileyeceğini zaman gösterecek. Ancak şu an için, New Orleans'taki o koridorlar, özgür düşüncenin bedelinin yüksek olabileceğini hatırlattı.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder