Beyin, günlük yaşamda karşılaştığımız olaylardaki desenleri bilinçsizce algılayabiliyor. Yeni bir araştırma, belirli beyin bölgelerindeki nöronların “ne” ve “ne zaman” bilgilerini birleştirerek olayların gizli düzenini nasıl fark ettiğini ortaya koyuyor.
Beyin Desenleri Nasıl Öğreniyor?
Araştırma, epilepsi tedavisi için beyinlerine elektrot yerleştirilen 17 kişi üzerinde gerçekleştirildi. Elektrotlar, beynin hipokampus ve entorinal korteks gibi bellek ve navigasyonla ilgili bölgelerindeki bireysel nöron aktivitelerini kaydetti. Bu bölgelerdeki nöronlar, zaman ve mekan bilgilerini kodlayan bir “iç saat” ve “GPS sistemi” gibi çalışıyor.
Katılımcılara farklı yüz resimleri gösterildi ve her birinin beyninde, belirli yüzlere tepki veren nöronlar tespit edildi. Örneğin, bir katılımcının beyninde “gözlüklü adam” ya da “şapkalı kadın” nöronu gibi belirli yüzlere özel nöronlar belirlendi. Daha sonra, bu yüzler bir üçgen düzeninde yerleştirildi ve her bir yüz, yakınındaki diğer yüzlerle bağlantılı bir sırayla sunuldu. Ancak katılımcılara bu bağlantı kuralı açıklanmadı ve deney sırasında dikkatlerini dağıtacak sorular soruldu.
Deney boyunca, katılımcıların hipokampus ve entorinal kortekslerindeki nöronlar, yalnızca o an gösterilen yüze değil, aynı zamanda o yüzle bağlantılı olan diğer yüzlere de tepki vermeye başladı. Katılımcılar herhangi bir desen fark etmediklerini belirtse de, beyin hücreleri bu düzeni öğrenmişti. Üstelik deney aralarında, yüz nöronları bu desenleri kendi kendine tekrar etti.
Geleceği Tahmin Eden Nöronlar
Araştırma, nöronların bir sonraki yüzün ne olacağını tahmin edebildiğini de gösterdi. Bu, beynin öğrenilen desenlere dayanarak gelecekteki olayları öngörebileceğini kanıtlıyor.
Bu tür desen algılama yeteneğinin öğrenme ve hafıza için temel olduğunu belirten bilim insanları, bu bulguların hafıza güçlendirme terapileri gibi klinik uygulamalarda kullanılabileceğini söylüyor.
Kaynak: Nature, 25 Eylül 2024.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder