Paraketa ile Balık Tutmak: Etkili Bir Av Yöntemi

Paraketa, halk arasında paragat veya barigat olarak da bilinen, suyun içinde asılı veya dibe uzanmış şekilde düzenlenmiş, uzun bir misina üzerine çok sayıda iğne ve köstek bağlanan bir balık avlama aracıdır. 

Bu yöntem, özellikle profesyonel balıkçılar tarafından tercih edilen ticari bir tekniktir ve amatör balıkçılar için Türkiye'de yasaktır.

Paraketa, yüzlerce iğneye yem takılarak denize bırakılır ve balıkların doğal davranışları kullanılarak etkili bir av sağlar. Bu yazıda, paraketa'nın tarihçesinden yapısına, kullanım tekniklerinden yasal durumuna kadar ayrıntılı bir inceleme yapacağız.

Tarihçe: Kökenleri ve Gelişimi

Paraketa'nın kökenleri eski çağlara dayanır. Balıkçılığın genel tarihçesi MÖ 23.000-16.000 yıllarına kadar uzanır; arkeolojik kazılarda midye kabuğundan yapılmış iğneler bulunmuştur. Eski Mısır'da MÖ 1900'lerde papirüs belgelerde ağ ve olta teknikleri kaydedilmiştir. Çin efsanelerinde MÖ 12.000'lerde bambu ve kemikten aletlerle balık avlandığı belirtilir. Hindistan'da MÖ 200'lerde ip bağlı zıpkınlar kullanılmıştır.

Türkiye'de paraketa, Bizans döneminden beri Boğaz balıkçılığında çapari ve küçük ağlarla birlikte kullanılmıştır. Osmanlı'da Karekin Deveciyan'ın 1910-1927 arası araştırmalarında balıkçılık teknikleri detaylandırılmıştır. Günümüzde İngilizce'de "longline fishing" olarak bilinen bu yöntem, ticari balıkçılığın vazgeçilmezi haline gelmiştir. Türkiye'de Karadeniz, Ege ve Akdeniz'de yaygınlaşmıştır, ancak yanlış kullanım nedeniyle bazı türlerin tükenme riskini artırmıştır.

Yapısı ve Çeşitleri

Paraketa'nın temel yapısı, bir ana beden (misina) üzerine bağlanmış çok sayıda köstek ve iğneden oluşur. Ana beden 1-2 km uzunluğunda olabilir ve yüzlerce iğne (bazen 1000'e kadar) içerir. Denizde kolay bulunması için uçlara ve orta kısımlara ışıklı şamandıralar takılır; 200-300 metre aralıklarla 250-300 gram ağırlıklar bağlanır ki dipte sabit kalsın. Köstekler, avlanacak balığa göre değişir: İnce misina (0.60-0.80 mm) ve iğneler (2/0-7/0 numara çelik düz iğne).

Çeşitleri av derinliğine göre ayrılır:

• Dip Paraketesi: Dibe yakın balıklar için, kurşun ağırlıklı. Çipura, mercan, sinarit, kalkan avında kullanılır.
• Yüzey Paraketesi: Su yüzeyine yakın, şamandıralı. Orkinos, kılıç balığı gibi pelajik türler için.
• Dip Üstü Paraketesi: Taşlık alanlarda, ayak taşlı ve yüzdürücülü.
• Pelajik Paraketesi: Akıntıyla yüzen, bağlı olmayan tür.

Ayrıca, balık türüne göre özel paragatlar: Levrek paragatı (200-300 köstek, 2.5 m aralık), kefal paragatı (10-20 köstek, mantarlı ve gezer kurşunlu).

Kullanım Tekniği: Hazırlık, Atma ve Toplama

Paraketa kullanımı ustalık gerektirir. Hazırlık aşaması: İğnelere yem takılır (zargana, istavrit, sübye, midye, madya, teke vb.). Köstek kasası yapılır, aşınanlar yenilenir. Tekneyle yapılır; ince paragat için 0.80 mm beden, kalın için daha dayanıklı misina.

Atma tekniği: Denize zikzak çizerek bırakılır; güneş doğuşu, akıntı ve balıkların güneşe yönelme davranışı hesaplanır. Levrek/çipura için derin kumluk alanlar, kefal için kıyıdan 40-50 m uzaklık seçilir. Sabah 9 gibi atılır, akşam toplanır veya gece atılıp sabah kaldırılır (canlıların balıkları yememesi için).

Toplama tekniği: 1-3 saat suda kalır; kürek veya vinçle çekilir. Balıklar kepçeyle alınır, yemler sökülür. Kaloma verici ünite ile beden korunur. Köstek sayısı arttıkça zorlaşır.

Avlanan Balık Türleri

Paraketa ile çeşitli türler avlanır: Kalkan, kırlangıç, vatos, mersin, köpek balıkları. Levrek, çipura, kefal, sinarit, lahos, orfoz, trança. Yüzeyde orkinos, kılıç; dipte mercan, karagöz, sarpa, izmarit. Yayın balığı için vinter ve olta varyasyonları. Hamsi, istavrit gibi sürü balıkları için uygun değil; daha çok büyük ve dip balıkları hedeflenir.

Avantajlar ve Dezavantajlar

Avantajlar	Dezavantajlar
Çok sayıda balık yakalama imkanı	Masraflı (yüzlerce iğne, yem, şamandıra)
Belirli türleri hedefleme şansı	Amatörler için yasak, ustalık ve deneyim gerektirir
Profesyonel tekneler için verimli	Çevreye zarar (yanlış kullanımda tür tükenmesi)
Ticari kazanç potansiyeli yüksek	Zaman alıcı (hazırlık ve toplama)

Yöntem etkili olsa da, yumurta dökmeye hazırlanan balıkları avlama riski vardır.

Yasal Durum: Türkiye'de Düzenlemeler

Türkiye'de paraketa, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve ilgili tebliğlerle düzenlenir. Amatör balıkçılıkta tamamen yasaktır; içsularda ve denizlerde çırpma, bırakma olta, parakete gibi araçlar kullanılamaz. Yasak araçların bulundurulması bile cezai işlem gerektirir. Ticari kullanım ruhsatlı teknelerle mümkündür; ancak av yasağı dönemleri (örneğin 15 Nisan-1 Eylül arası endüstriyel av yasağı) uygulanır. Kıyı balıkçıları belirli kurallarla yıl boyu avlanabilir. Yasak türler ve bölgeler vardır. Aykırılıkta idari yaptırımlar ve cezalar uygulanır.

Kültürel Bağlam

Paraketa, kolektif avlanma kültürünün sembolüdür; tek oltayla bireysel av yerine yüzlerce iğneyle toplu çaba vurgulanır. Anadolu'da "paraketa" kelimesi, ustalık ve sabır gerektiren işlerin metaforu olarak kullanılır. Geleneksel balıkçılık hikayelerinde yer alır; örneğin Gökçeada'da köpek balığı avları efsaneleşmiştir. Günümüzde videolar ve belgesellerle kültürel miras korunur.

Sonuç

Paraketa ile balık tutmak, etkili ancak deneyimli ellerde başarılı olan bir yöntemdir. Profesyoneller için verimli olsa da, amatörler için yasak ve çevresel riskler taşır. Tarihsel ve kültürel zenginliğiyle balıkçılığın önemli bir parçasıdır. Sürdürülebilir av için yasalara uyum şarttır; bu sayede gelecek nesiller de bu gelenekten faydalanabilir.

Baloncuklar Lordu

Bir zamanlar, Poyraz adlı bir krallık vardı. Bu krallık, sakinlerinin barış ve refah içinde yaşadığı bir yerdi. Ancak, zenginlik ve refahı artırmak amacıyla, kralın danışmanlarından biri olan Lord Hilebaz, halkın güvenini kazanarak onları manipüle etmeye karar verdi. Kurnaz ve zeki olan Lord Hilebaz, baloncuklar adlı bir plan geliştirdi.

Lord Hilebaz, halkın ilgisini çekmek için büyülü baloncuklar yarattı. Bu baloncuklar, insanların zenginlik ve refah hayallerini süsleyen parıltılarla doluydu. Baloncuklar, gökyüzüne yükselirken, halk onları hayranlıkla izlerdi. Herkes, bu baloncukların içindeki fırsatlara ulaşmak için yarıştı.

Baloncukların şişirilmesi ve daha da büyümesi için halkın yatırım yapması gerektiğini söyledi. İnsanlar, umutlarını ve tasarruflarını bu baloncuklara yatırmaya başladılar. Lord Hilebaz, baloncukların büyüklüğünü ve parlaklığını artırarak halkın güvenini kazandı. Herkes, bu baloncukların kendilerini daha da zenginleştireceğine inanıyordu.

Ancak, baloncuklar kurnazca aldatmacalarla şişirilmişti ve içleri boştu. Bir gün, baloncuklar birın umutlarını ve tasarruflarını da beraberinde götürdü. Birçok insan, bu patlamaların ardından yoksulluğa düştü. Lord Hilebaz, halkın güvenini kötüye kullanarak kendini zenginleştirmişti, ancak halk büyük bir hayal kırıklığı ve sefaletle karşı karşıya kaldı.

Krallığın genç ve cesur bir sakini olan Alara, bu durumu düzeltmek için harekete geçti. Alara, Lord Hilebaz'ın aldatmacalarını açığa çıkarmak ve halkı yeniden bir araya getirmek için çaba gösterdi. Halkı bilinçlendirmek ve gerçek zenginliğin sadece maddi kazançlarda değil, birlik ve dayanışmada olduğunu anlatmak için çalıştı.

Alara'nın çabaları sayesinde, halk yavaş yavaş Lord Hilebaz'ın tuzaklarına düşmekten kurtuldu. Birlik ve dayanışma içinde hareket refaha ve huzura kavuşmayı başardılar. Lord Hilebaz ise, halkın güvenini kötüye kullandığı için krallıktan sürgün edildi.

Sembollerin dogmaya dönüştüğü ülke

Bir zamanlar, Mana adlı güzel bir ülke vardı. Bu ülkenin insanları, yaşadıkları toprakların her köşesini süsleyen sembollerle gurur duyar ve bu semboller sayesinde birlik ve huzur içinde yaşarlardı. Semboller, Mana halkının değerlerini, inançlarını ve kültürel miraslarını ifade ederdi. Her sembol, büyük sanatçılar ve düşünürler tarafından yaratılmış ve zamanla toplumun her kesimince benimsenmişti.

Ancak, zaman geçtikçe bazı kişiler sembolleri sadece birer sanat eseri veya ifade aracı olarak görmekten vazgeçti. Onlar için semboller, değişmez ve sorgulanamaz dogmalar haline geldi. Mana'nın yöneticilerinden biri olan Lord Egeman, bu sembolleri kendi gücünü pekiştirmek için kullanmaya başladı.

Lord Egeman, sembollerin altında yatan özgür ifade ve sanatsal güzelliği yok sayarak onları katı kurallar ve yasaklarla donattı. Artık semboller, yalnızca birer ifade aracı değil, insanları kontrol etmenin ve onlara hükmetmenin bir yolu olmuştu. Halk, sembollere olan saygısını ve sevgisini kaybetmeye başladı; semboller artık hoşgörüsüzlüğe ve kusursuzluk iddialarına neden oluyordu.

Genç bir sanatçı olan Azad, bu duruma karşı çıkmak için cesaret topladı. Sembollerin asıl anlamını ve güzelliğini hatırlatacak yeni eserler yaratmaya karar verdi. Azad, sanatını kullanarak insanlara sembollerin aslında birer dogma değil, özgürlüğün ve yaratıcılığın simgesi olduğunu göstermek istedi.

Azad'ın yarattığı eserler, kısa sürede tüm Mana'da yankı buldu. İnsanlar, sembollerin gerçek anlamını yeniden hatırlamaya başladılar. Lord Egeman'ın baskıcı yönetimi, Azad'ın sanatının aydınlattığı bu yeni anlayış karşısında zayıfladı.

Sonunda, Mana halkı sembollerin asıl güzelliğini yeniden keşfetti ve onları tekrar birer ifade aracı olarak benimsedi. Semboller, artık hoşgörüsüzlüğün değil, birlik ve özgürlüğün simgesi haline gelmişti. Ve Azad, sanatın gücüyle sembollerin dönüşümünü sağlayarak, ülkesi için yeni bir umut ışığı olmuştu.

Karikatür: Bu iş yerinde grev var

Microsoft Copilot un karikatür üzerine görüşleri:

Bu görsel bir karikatürdür ve iki kişinin diyalogunu içermektedir. Görselde, ev içi iş bölümü ve cinsiyet rolleri üzerine mizahi bir yorum yapılmaktadır.

Detaylı Analiz:

1. İlk Kare

   - Ayakta duran kişi, yatakta yatan kişiye şu sözleri sarf eder: "Ne olmuş o lan 'canım istemiyo' mecbursun... Karına dil misin... Senin işin bu!"

   - Yatakta yatan kişi ise cevap verir: "Haa, iş diyorsun yani..."

2. İkinci Kare:

   - Ayakta duran kişi, şaşkınlıkla "Şaşırk!" diye tepki verir.

   - Yatakta yatan kişi ise yataktan kalkarak "Madem öyle işte ahanda böyle..." der ve ekler: "Bu iş... Yarın da grev var!"

Bu karikatür, ev içi iş bölümü ve cinsiyet rollerinin toplumsal beklentilerini esprili bir şekilde eleştiriyor. İş yapmanın "iş" olarak görülmesi ve grev yapmanın bile mizahi bir şekilde ele alınması, toplumsal normlara dikkat çeken bir yorum getiriyor. Toplumdaki cinsiyet rollerinin ve iş bölümlerinin yeniden düşünülmesi gerektiğini vurgulayan eğlenceli bir anlatım.

Gulaş tarifi

Sığır Gulaş

Malzemeler:
- Sığır eti - 500g
- Soğan - 2 adet, doğranmış
- Sarımsak - 3 diş, ezilmiş
- Kırmızı biber - 1 adet, doğranmış
- Domates suyu - 400ml
- Su - 500ml
- Defne yaprağı - 2 adet
- Tuz ve karabiber - tatmak için
- Taze doğranmış maydanoz - süslemek için (isteğe bağlı)

Talimatlar:
1. Büyük bir tencerede biraz yağ kızdırın.
2. Soğanları, sarımsağı, kırmızı biberi ve diğer sebzeleri ekleyip yaklaşık 3 dakika soteleyin.
3. Etin her tarafını kızartın ve ardından ısıyı azaltın.
4. Su, defne yaprağı, tuz ve karabiber ekleyin ve yaklaşık 30 dakika kısık ateşte pişirin.
5. Domates suyunu ekleyin ve sos çok koyuysa biraz daha su ekleyebilirsiniz.
6. Fırını 160°C'ye (320°F) önceden ısıtın ve yemeği fırında başka bir 30 dakika daha pişirin.
7. Servis yapmadan önce taze doğranmış maydanoz serpin.

Bu tarif ev yapımı makarna veya pirinçle servis edilebilir. Afiyet olsun! 🍲

Kaynak: 

(1) https://www.naschkatze.me/2022/12/07/buchvorstellung-zu-gast-in-schottland-eine.... https://www.naschkatze.me/2022/12/07/buchvorstellung-zu-gast-in-schottland-eine-kulinarische-entdeckungsreise-von-aurelie-bellaccio-sarah-lachhab/.

(2) https://www.sixpacks.be/drank/stoofvlees-met-friet. https://www.sixpacks.be/drank/stoofvlees-met-friet/.

(3) https://www.kitchenfrolic.ca/2015/01/save-with-jamie-by-jamie-oliver-cookbook-review. https://www.kitchenfrolic.ca/2015/01/save-with-jamie-by-jamie-oliver-cookbook-review/.

(4) https://allears.net/2020/01/03/a-fresh-new-cookbook-has-been-spotted-at-the-magic-kingdom. https://allears.net/2020/01/03/a-fresh-new-cookbook-has-been-spotted-at-the-magic-kingdom/.

(5) https://recipes.sparkpeople.com/recipe-detail.asp?recipe=3152102. https://recipes.sparkpeople.com/recipe-detail.asp?recipe=3152102.

Copilot